Araç Satışı İçin Gerekli Belgeler

Araç Satışı İçin Gerekli Belgeler

Araç satışı, noter huzurunda gerçekleştirilen resmi bir işlemdir ve eksik ya da hatalı belge süreci geciktirebilir hatta iptal edebilir. Araç satışı gerekli belgeler listesi, aslında uzun görünse de çoğu belge elinizde halihazırda bulunan ya da kısa sürede temin edebileceğiniz evraklardan oluşur. Önemli olan, satış gününden önce tüm belgeleri hazırlamak ve eksikleri tamamlamaktır.

Bu yazıda araç satışı için gerekli tüm belgeleri, her birinin ne işe yaradığını, noter sürecinin nasıl işlediğini ve satış sonrası yapmanız gerekenleri şeffaf bir şekilde anlatacağız.

Satış Öncesi Hazırlık Takvimi

Belge hazırlığına satış tarihinden en az bir hafta önce başlamak, son dakika sürprizlerini önler.

Bir hafta önce

• Ruhsatın elinizde ve okunaklı olduğunu kontrol edin
• Trafik sigortası poliçesinin geçerlilik tarihini doğrulayın
• Ekspertiz raporu aldırın (isteğe bağlı ama güçlü bir satış argümanı)
• Bakım kayıtlarını toparlayın
• Aracınızın piyasa değerini araştırarak gerçekçi bir fiyat aralığı belirleyin

Üç gün önce

• Alıcıyla satış tarihi ve saatini netleştirin
• Noter randevusu alın (bazı noterler online randevu kabul eder)
• Ödeme şeklini kararlaştırın (nakit, EFT, havale)
• Vekaletle işlem yapılacaksa vekaletnameyi hazırlayın

Satış günü

• Tüm belgeleri bir klasörde toplayın
• Kimlik belgenizi yanınıza alın
• Aracı son kez temizleyin
• Anahtarların tamamını (yedek anahtar dahil) hazırlayın

Satıcı Tarafından Hazırlanması Gerekenler

Satıcı olarak aşağıdaki belgeleri satış öncesi hazırlamalısınız. Her birinin neden gerekli olduğunu ve dikkat etmeniz gereken noktaları açıklayalım.

Araç ruhsatı (Trafik tescil belgesi)

Trafik tescil belgesi, aracın resmi kimliğidir. Ruhsat üzerinde şu bilgiler yer alır:

• Plaka numarası
• Şasi numarası
• Motor numarası
• Marka, model ve renk
• İlk tescil tarihi
• Araç sahibinin adı

Neden önemli? Noter, satış sözleşmesini düzenlerken ruhsattaki tüm bilgileri kullanır. Şasi veya motor numarasındaki uyuşmazlık, işlemin durmasına neden olur.

Dikkat: Ruhsat kayıp veya yıpranmış ise satış öncesi trafik tescil müdürlüğünden yenileme yapılmalıdır. Yeni tip ruhsatlar (sürücü belgesi boyutunda olanlar) tercih edilmelidir; eski tip büyük ruhsatlar hâlâ geçerlidir ancak noter bazı durumlarda güncelleme isteyebilir.

Trafik sigortası poliçesi

Satış tarihinde geçerli bir zorunlu trafik sigortası poliçesi gereklidir. Sigortasız araç için satış işlemi yapılamaz.

Neden önemli? Trafik sigortası, aracın yasal olarak yolda olabilmesi için zorunludur. Satış anında sigortanın geçerli olması, devir işleminin sorunsuz yapılması için şarttır.

Satış sonrası: Poliçe devri alıcıya yapılır. Satıcı, kalan süre için iade alabilir (proportional iade). Alıcı, kendi sigortasını yaptırana kadar devredilen poliçe geçerliliğini korur.

Kimlik belgesi

Satıcının nüfus cüzdanı veya geçerli bir kimlik belgesi. T.C. kimlik kartı, ehliyet veya pasaport noter tarafından kabul edilir.

Yabancı uyruklu satıcılar için ikamet tezkeresi veya yabancı kimlik numarası (YKN) gerekebilir.

Tramer kayıt çıktısı

Tramer (Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği) kaydı, aracın geçmişteki hasar geçmişini gösterir. Zorunlu olmamakla birlikte, alıcı neredeyse her zaman bu kaydı talep eder.

Nasıl alınır? e-Devlet üzerinden "Tramer Sorgulama" hizmetinden veya sigorta şirketlerinden alınabilir.

Neden değerli? Şeffaf bir Tramer kaydı, alıcı güvenini artırır ve pazarlık sürecini hızlandırır. Hasar kaydının araç değerine etkisi hakkında daha fazla bilgi alabilirsiniz.

Ekspertiz raporu (önerilen)

Yetkili veya bağımsız ekspertiz merkezlerinden alınan rapor, aracın mekanik durumu hakkında detaylı bilgi sunar. Zorunlu olmamakla birlikte, satışı hızlandıran güçlü bir araçtır.

Trinkoto'nun hizmet noktalarında detaylı ekspertiz hizmeti sunulmaktadır.

Bakım ve onarım kayıtları (önerilen)

Yetkili servis bakım kayıtları ve onarım faturaları, aracın düzenli bakım yapıldığını kanıtlar. Bu belgeler özellikle garanti kapsamındaki veya düşük kilometreli araçlarda değerlidir.

Alıcı Tarafından Getirilmesi Gerekenler

Alıcının da satış işlemi için belirli belgeler getirmesi gerekir. Satıcı olarak alıcının bu belgeleri hazırladığından emin olmanız sürecin sorunsuz ilerlemesini sağlar.

Kimlik belgesi

Alıcının nüfus cüzdanı veya geçerli kimlik belgesi. Yabancı uyruklu alıcılar için ikamet tezkeresi gerekebilir.

Adli sicil kaydı

Bazı durumlarda adli sicil (sabıka) kaydı istenebilir. Bu belge e-Devlet üzerinden "Adli Sicil Kaydı" hizmetinden ücretsiz alınabilir. Noter her zaman talep etmeyebilir ancak hazır bulunması iyidir.

İkametgah veya adres beyanı

Aracın tescil edileceği adres bilgisini kanıtlayan belge. e-Devlet üzerinden "Yerleşim Yeri Adres Kayıt Örneği" alınabilir. İller arası satışta plaka değişikliği yapılacağından, alıcının adres bilgisi doğru olmalıdır.

Vekaletname (gerekirse)

Alıcı vekaleten birini gönderiyorsa, noter onaylı vekaletname gereklidir. Vekaletnamede "araç satın alma" yetkisinin açıkça belirtilmiş olması gerekir.

Noter İşlemleri: Adım Adım

Satış işlemi noter huzurunda gerçekleştirilir. Noter sürecinde olan bitenleri adım adım anlatalım.

1. Kimlik doğrulama

Noter, hem satıcı hem alıcının kimliğini kontrol eder. Kimlik bilgileri sistem üzerinden doğrulanır.

2. Araç bilgilerinin kontrolü

Ruhsat üzerindeki bilgiler, Motorlu Araç Tescil Sistemi (MTS) ile karşılaştırılır. Plaka, şasi numarası, motor numarası ve sahilik bilgileri doğrulanır.

3. Satış sözleşmesinin düzenlenmesi

Noter, satış sözleşmesini hazırlar. Bu sözleşmede şu bilgiler yer alır:

• Satıcı ve alıcı bilgileri (TCKN, adres, telefon)
• Araç bilgileri (plaka, şasi, motor numarası, marka, model, renk, yıl)
• Satış bedeli
• Teslim tarihi ve koşulları
• Araçtaki eşya ve donanımlar (yedek anahtar, lastik seti vb.)

Satış bedeli: Noter sözleşmeye yazılan bedeli resmi kayıt olarak tutar. Gerçek bedelin altında veya üstünde beyan, riskler taşır.

4. Ödeme

Sözleşme imzalandıktan sonra ödeme gerçekleşir. Güvenli ödeme yöntemleri:

• Banka havalesi veya EFT: En güvenli yöntem. Dekont kanıt olarak saklanır.
• Nakit: Küçük tutarlı işlemlerde kullanılabilir ancak sahte para riskine karşı dikkatli olunmalıdır.
• Kredi kartı: Bazı noterlerde geçerli olabilir.

5. Ruhsat devri

Ödeme tamamlandıktan sonra ruhsat devri yapılır. Noter, devir işlemini trafik tescil sistemine elektronik olarak bildirir.

Noter masrafları

Noter masrafları genellikle alıcı tarafından karşılanır ancak bu tamamen tarafların anlaşmasına bağlıdır. Masraflar arasında:

• Sözleşme düzenleme ücreti
• Damga vergisi
• Devir harcı
• Onay harcı

Toplam noter masrafı, araç değerine ve il yapılandırmasına göre değişir. Yaklaşık bir fikir edinmek için satış öncesi noterden bilgi alabilirsiniz. Araç satışındaki vergi yükümlülükleri hakkında ayrıntılı bilgiyi ilgili yazımızda bulabilirsiniz.

Satış Sonrası Yapılması Gerekenler

Satış işlemi noter'de tamamlandıktan sonra da bazı adımlar atılmalıdır. Bu adımlar, her iki tarafın da yasal güvencesini sağlar.

Trafik tescil müdürlüğüne bildirim

Aracın tescil devri, noter bildiriminden sonra trafik tescil müdürlüğünde tamamlanır. Alıcının belirli bir süre içinde (genellikle 30 gün) başvurması gerekir. Bu süreyi aşmak idari para cezasına yol açabilir.

Sigorta devri

Satış sonrası trafik sigortası alıcıya devredilir. Alıcı kendi sigortasını yaptırana kadar geçerli bir poliçe bulunmalıdır. Satıcı, poliçedeki kalan süre için sigorta şirketinden iade talep edebilir.

Plaka değişikliği

İller arası satışta plaka değişimi zorunludur. Aynı il içinde satışta plaka korunabilir ancak alıcının talebiyle değişiklik yapılabilir.

MTV bildirimi

Motorlu Taşıtlar Vergisi, satış yılının hangi döneminde olunduğuna göre satıcı ve alıcı arasında paylaşılır. Detaylar için vergi yükümlülükleri rehberimize göz atabilirsiniz.

Özel Durumlar

Vekaletli satış

Vekaletle araç satışı, hem satıcı hem alıcı için riskler taşır. Vekaletname noter tarafından düzenlenmeli ve yetki sınırları net olarak belirtilmelidir. Satış vekaleti ile sadece belirli bir aracın satışı yetkisi verilmelidir; genel vekaletler risklidir.

Şirket araçlarının satışı

Şirket adına kayıtlı araçların satışında ek belgeler gerekir:

• İmza sirküleri (güncel, noter onaylı)
• Ticaret sicil gazetesi
• Vergi levhası veya vergi numarası bildirimi
• Şirket yetkilisinin kimlik belgesi

Şirket araçlarında KDV hesaplaması farklı olabilir; bu konuda mali müşavir danışmanlığı önerilir.

Miras kalan araçların satışı

Miras yoluyla edinilen araçların satışında, veraset ilamı veya miras taksim sözleşmesi gerekir. Birden fazla mirasçının olması durumunda tüm mirasçıların onayı veya vekaletnamesi gerekebilir.

Rehinli araçların satışı

Üzerinde rehin (kredi) bulunan araçların satışı, rehinin kaldırılmasından sonra yapılabilir. Kredi kapatma belgesi ve rehin kaldırma işlemi, satış öncesi tamamlanmalıdır.

Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

Ödeme güvenliği

Nakit ödemelerde sahte para riskine dikkat edin. Banka havalesi veya EFT daha güvenli bir yöntemdir. Ödemenin gerçekleştiğini teyit etmeden ruhsat devrini başlatmayın.

Proforma ve sahte belge

Araç belgelerinin orijinalliğini kontrol edin. Proforma fatura veya sahte ruhsat risklerine karşı noter onayı güvenlik sağlar.

Satış bedeli beyanı

Gerçek bedelin çok altında bir beyan, vergi denetimlerinde sorun yaratabilir. Gerçek bedelin çok üzerinde bir beyan ise alıcının devir masraflarını artırır. Şeffaf bir bedel beyanı her iki tarafın da yararınadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ruhsat kayıpsa ne yapmalıyım?

Ruhsat kaybı durumunda, araç sahibi trafik tescil müdürlüğüne başvurarak yeni ruhsat çıkarmalıdır. e-Devlet üzerinden "Araç Ruhsat Kayıp Bildirimi" yapılabilir. Kayıp ruhsatla satış işlemi yapılamaz.

Şirket aracını bireysel satış yapabilir miyim?

Şirket adına kayıtlı bir aracı bireysel olarak satamazsınız. Satış işlemi şirket yetkilisi tarafından, gerekli şirket belgeleri (imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi) ile yapılmalıdır.

Rehinli (kredili) araç satılabilir mi?

Üzerinde rehin bulunan araç, rehin kaldırılmadan satılamaz. Kredi kapatma belgesi alındıktan sonra rehin kaldırma işlemi yapılır ve ardından satış gerçekleştirilebilir. Bazı alıcılar, kredi devri yoluyla da rehinli araç satın alabilir.

Alıcı noter masraflarını ödemek zorunda mı?

Noter masraflarının kim tarafından ödeneceği, yasal bir zorunluluk değil, tarafların anlaşmasıyla belirlenen bir konudur. Genel uygulamada alıcı karşılar ancak bu bir kural değildir.

Satış sonrası araca gelen cezalar bana ait mi?

Satış tarihine kadar olan trafik cezaları satıcıya aittir. Satış sonrası gelen cezalar ise alıcıya aittir. Noter bildirimi, sorumluluk tarihini resmi olarak belirler. Ancak noter bildiriminin trafik tescil müdürlüğüne zamanında yapılması önemlidir.

Belgeleri Hazırlayın, Güvenle Satın

Eksiksiz belge hazırlığı, araç satış sürecini hızlandırır ve güvenli hale getirir. Arabamı nasıl satarım rehberinde satış sürecinin tamamını anlatıyoruz.

Aracınızın değerini bilmek satış sürecinin ilk adımıdır. Aracınızın değerini öğrenin veya ücretsiz teklif alarak süreci başlatın.